W ostatnim czasie stosowanie mechanizmu sankcji kredytu darmowego stało się języczkiem u wagi orzeczeń TSUE. 11 czerwca 2026 r. Rzecznik Generalny TSUE wypowiedział się w sprawie Machski, C-831/24.

Rzecznik Generalny TSUE odniósł się do węzłowych zagadnień dotyczących stosowania mechanizmu SKD. Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na 3 podstawowe pytania prejudycjalne zadane przez Sąd Rejonowy w Białymstoku.

Pierwsze pytanie dotyczy tego, czy sąd krajowy rozpoznający sprawę, powinien badać z urzędu całą umowę, czy tylko ograniczać się do zbadania zarzutów i naruszeń wskazanych przez konsumenta. Pozostałe dwa pytania dotyczą procedury przedterminowej spłaty zobowiązania i obowiązków informacyjnych spoczywających na instytucji kredytowej w tym zakresie, a także skutków naruszenia tych obowiązków i ewentualnych konsekwencji dla instytucji kredytowej oraz uzależnienia ich stosowania od stopnia naruszenia tych obowiązków.

Rzecznik Generalny TSUE udzielił odpowiedzi jedynie na pierwsze pytanie prejudycjalne.

„38. W świetle powyższych rozważań proponuję, aby na pierwsze pytanie prejudycjalne przedstawione przez Sąd Rejonowy w Białymstoku (Polska) Trybunał odpowiedział w następujący sposób:

Artykuł 10 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG należy interpretować w ten sposób, że: nakłada on na sąd krajowy rozpatrujący spór, w którym konsument powołuje się na zastosowanie sankcji przewidzianej w prawie krajowym mającym na celu wdrożenie art. 23 tej dyrektywy, obowiązek zbadania z urzędu poszanowania obowiązku wskazania w umowie o kredyt w sposób jasny i zwięzły w rozumieniu tej dyrektywy informacji wymienionych w art. 10 ust. 2 tej dyrektywy innych niż informacje, w odniesieniu do których uchybienie wyraźnie podnosi konsument.”

Jest to niewątpliwie stanowisko korzystne dla konsumentów, bowiem zgodnie z nim sąd ma obowiązek zbadania całej umowy, w zakresie czy przedstawia ona wszystkie informacje wymagane przez dyrektywę i czy zostały one przedstawione w sposób zwięzły i czytelny, natomiast zakres elementów podlegających badaniu przez sąd, wyznacza art. 10 ust. 2 dyrektywy 2008/48 w sprawie umów o kredyt konsumencki, nie zaś brak lub wadliwość podniesiona przez konsumenta.

Należy jednak pamiętać, że opinia Rzecznika Generalnego TSUE nie jest wiążąca dla TSUE, przy czym stanowi ona ważny sygnał, zarówno dla samego składu Trybunału rozpoznającego pytania, jak i sądów krajowych, a także uczestników rynku finansowego, co do wagi obowiązków informacyjnych udzielanych przez instytucje finansowe, na etapie zawierania umów z konsumentami.